Reported Speech – mowa zależna w angielskim – wprowadzenie.

Mowa zależna to jedno z dość rozbudowanych zagadnień w angielskim, dlatego podzielę je na kilka rozdziałów. Początkowo wszystko może się wydawać dość skomplikowane, jednak kiedy już zrozumiecie schemat, posługiwanie nią prawdpodobnie okaże się nawet przyjemne ;) A więc zaczynajmy !!

1. Kiedy używamy mowy zależnej w angielskim ?

Mowy zależnej użyjemy wtedy, kiedy chcemy powiedzieć komuś innemu o czymś, co mówi, bądź powiedziała inna osoba. Najłatwiej jest to skojarzyć z klasycznym „kablowaniem” na kogoś :) Albo „człowiekiem-rozgłośnią”, który zawsze wszystko wszystkim mówi :)

- Monika powiedziała, że jesteś idiotką.
- Marek powiedział, że zjadł tasiemca.
- Tamta kobieta powiedziała, że spotkała cię wczoraj na koncercie Boysów.

2. Czasowniki potrzebne do tworzenia mowy zależnej:

Kiedy już mamy o czym mówić, będziemy potrzebować dwóch czasowników angielskich, a więc:

- say – mówić, powiedzieć

- tell sb- mówić powiedzieć komuś

Ponieważ mowa zależna najczęściej odnosi się do przeszłości, choć nie zawsze, dlatego tych dwóch czasowników będziemy używać raczej w czasie przeszłym:

- say- said

- tell sb - told sb

Maria said that she loved living in Paris.

Maria told me that she loved living in Paris.

Obydwa czasowniki mają takie samo znaczenie. Jak widzicie jednak trochę różnią się budową gramatyczną.

Po czasowniku tell zawsze musi wystąpić dopełniacz ( czyli powiedzieć komuś), bo mówimy „powiedzieć komuś”. A zatem:

She said that she was ill        ale    She told me that she was ill.

He said that he played basketball yesterday.    ale     He told Anna that he played basketball yesterday.

Znaczenie jest podobne, ale widzicie na pewno różnicę.

3. „That” w mowie zależnej:

W mowie zależnej „that” będzie oznaczało tyle, co „że”. Co ciekawe, w angielskim możemy mówić, używając that, ale równie dobrze możemy to słówko łączące opuścić i nie będzie to błędem. I na przykład:

Brian said that he was ill.   jednak możemy powiedzieć też:    Brian said he was ill.

Oba zdania są poprawne, ale w drugim opuściliśmy słówko łączące „that” czyli „że”. To, czy go użyjecie, zależy już tylko od was. W potocznej mowie często właśnie opuszcza się „that”, bo język mówiony ma „skłonność” do uproszczeń :)

I to właściwie tyle, jeśli chodzi o ogóły. W następnym poście postaram się wam opisać jak stosować tzw. następstwo czasów :)

mowa zależna

Zdanie przeczące w Present Perfect – tworzenie.

Tworzenie zdania przeczącego w Present Perfect jest bardzo proste i podobne do tworzenia przeczeń w większości czasów angielskich.
Cała zasada polega na dodaniu „not” za operatorem w zdaniu twierdzącym. Jeśli zdanie twierdzące wygląda tak:

Podmiot + have (has) + III forma czasownika (lub -ed)

to zdanie przeczące będzie wyglądać tak:

Podmiot + have (has) + not + III forma czasownika (lub -ed)

I jeszcze kilka przykładów:

  • I (podmiot) have (operator) not (not) seen (III forma czasownika) her. Nie widziałem jej.
  • She has not been to Paris. Ona nie była w Paryżu.
  • They have not tried to open the door. Oni jeszcze nie próbowali otworzyć tych drzwi.

I podobnie jak w wielu czasach operator łączy się z „not” tworząc formy „haven’t” i „hasn’t”. Jak widzicie „o” w „not” zamienia się w ogonek :)

- have + not = haven’t
– has + not = hasn’t

  • I haven’t seen her.
  • She hasn’t been to Paris.
  • They haven’t tried to open the door.

Zdania pytające w Present Perfect Simple – tworzenie.

Pytania w Present Perfect Simple będziemy tworzyć poprzez zastosowanie inwersji, czyli przestawienie kolejności poszczególnych elementów zdania twierdzącego. Jeśli więc znacie już sposób tworzenia zdania twierdzącego w Present Perfect Simple, jesteście w połowie drogi :)

Zacznijmy więc od przypomnienia sobie, jak wygląda zdanie twierdzące w Present Perfect Simple:

Podmiot + operator (have lub has) + III forma czasownika lub czasownik z                                                                                 końcówką -ed.

Wiecie na pewno, co jest podmiotem. Następnie mamy operator, czyli „has” lub „have”. „Has” używamy w trzeciej osobie liczby pojedynczej, czyli dla: he, she, it. W pozostałych osobach używamy „have”. I na koniec jeszcze trzecia forma czasownika z tabelki czasowników nieregularnych lub – jeśli czasownik jest regularny – dodajemy do niego końcówkę -ed. Jeśli jeszcze potrzebujecie powtórki, możecie sobie to, o czym wyżej napisałam przypomniec tutaj. 

Ok, kiedy wiemy już, jak wygląda zdanie twierdzące, zamieniamy miejscami podmiot i operator i pytanie w Present Perfect Simple gotowe:

Operator  +  podmiot +   III forma czasownika lub czasownik z                                        końcówką -ed  ???

  • Have (operator) you (podmiot) seen (III forma czasownika) my purse ? Widziałeś moją torebkę ?
  • Has (operator) she (podmiot) eaten (III fiorma czasownika) anything yet today ? Czy ona jadła już coś dzisiaj ?
  • Have they ever been to Paris ? Czy oni byli kiedykolwiek w Paryżu ?

I tak dalej. Trzymając się schematu, na pewno nie popełnicie błędu. Chociaż z początku może się to wydawać trudne, na pewno nie jest trudniejsze niż na przykład Simple Present ;)

Zdanie twierdzące w czasie Present Perfect Simple – budowa.

Schemat zdania twierdzącego w czasie Present Perfect Simple wygląda następująco:

Podmiot + have (has)    + III forma czasownika (neregularne)                                         lub
                                  + czasownik z końcówką -ed (regularne)

Zasada jest więc prosta. Jeśli czasownik, którego chcemy użyć jest nieregularny (ich listę znajdziecie tutaj), wtedy do schematu wstawiamy jego trzecią formę np:

  • I have seen her before. I (podmiot) have (have) seen (3 forma czasownika see) her before. Już ją kiedyś widziałam.
  • They have lost their keys. Oni zgubili swoje klucze.
  • I have become more interested in art lately.  Ostatnio zainteresowałem się sztuką.

Jeśli natomiast czasownik jest regularny (czyli nie ma go w tabelce), dodajemy do niego końcówkę -ed. Podobnie jak w czasie Past Simple ( o tym, jak to robimy tutaj) :

  • I have worked here for several months. Pracowałem tu przez wiele miesięcy.
  • She has already tried this cake.  Ona już spróbowała tego ciasta.
  • I have talked to my father. Rozmiawiałam z moim ojcem. 

Jeśli chodzi o operator czyli „have”, musicie pamiętać, że w 3 osobie liczby pojedynczej, czyli przy he, she, it przyjmuje on formę HAS. Jest to po prostu czasownik „to have” odmieniony w czasie teraźniejszym.

  • She has learnt to read. Ona nauczyła się czytać.
  • He has been in Germany for 2 weeks. On był we Francji przez dwa tygodnie.
  • It has been so hard to understand. To było takie ciężkie do zrozumienia. 

W Present Perfect Simple pojawiają się także krótkie formy zdań twierdzących, z którymi najczęściej spotkacie się w języku mówionym. „Have” i „Has” ulegają skróceniu, a w zdaniu pojawia się apostrof:

Długa forma Krótka forma
I have opened. I’ve opened.
You have opened. You’ve opened.
She has opened She’s opened.
He has opened. He’s opened.
It has opened. It’s opened.
We have opened. We’ve opened.
You have opened. You’ve opened.
They have opened. They’ve opened.

……………….

TIP: 

Czasami skrócone formy są brane za inne. Na przykład It’s w zdaniu powyżej może być wzięte za skrót od „it is”, ale oczywiście nim nie jest. Skąd o tym wiemy ? Wystarczy zerknąć na następne słówko. Jeśli jest to czasownik w trzeciej formie lub taki z końcówką -ed, wiemy że zastosowany jest czas Present Perfect, a s to skrót od „has”.

……………..

I to właściwie wszystko ;)

Present Perfect Simple – zastosowanie czasu.

Present Perfect Simple nalezy do tych czasów angielskich, przy których zaczynam zgrzytać zębami. Polakom czasami dość trudno jest go zrozumieć, bo nie ma bezpośredniego odnośnika w polskich czasach. Chociaż podobno w dawnej polszczyźnie taki istniał. Ale przejdźmy do rzeczy. Kiedy należy stosować Present Perfect Simple ? Postaram się opisać to jak najbardziej zwięźle:

1. Kiedy mówimy o czymś, co wydarzyło się w przeszłości, ale nie w jakimś konkretnym momencie. 

Nie użyjemy tego czasu, jeśli będziemy chcieli powiedzieć o czymś co się wydarzyło w przeszłości, ale w konkretnym momencie np. wczoraj, tydzień temu, dwie godziny temu, kiedy byłem mały, kiedy mieszkałem w Chinach itp. Za to możemy go użyć z takimi określnikami jak ever, never, yet, already, many times, ale o tym dokładniej później.

  • I have never seen this man before.      Nigdy wcześniej nie widziałem tego gościa.
  • They have been here many times.       Oni byli tu wiele razy.
  • My sister has met him once.                Moja siostra już raz go spotkała. 

DOŚWIADCZENIE

2. Można używać czasu Present Perfect Simple do mówienia o swoim doświadczeniu. O tym, że już czegoś się doświadczyło lub nie: Na przykład powiemy, że robilismy coś wiele razy, albo że nigdy czego nie robilismy, widzielismy, jedliśmy itp.:

  • I have never been to Paris.                Nigdy nie byłem w Paryżu.
  • I have already tried vodka.                 Już skosztowałem wódki.
  • She has already visited him in jail.    Ona już go odwiedziła w więzieniu.

ZMIANY NA PRZESTRZENI CZASU

3. Użyjemy tego czasu także kiedy chcemy powiedzieć, że coś zmieniło się na przestrzeni czasu:

  • You have grown since the last time I saw you.  Wyrosłeś od kiedy cię ostatni raz widziałem.
  • Berlin has become more popular among tourists since 1989. Berlin stał się bardziej popularny wśród turystów od 1989 roku
  • It’s strange, but she has become more interested in biology since you started teaching her.  To dziwne, ale ona bardziej zainteresowała się biologią od kiedy zacząłeś ją uczyć ;)

OSIĄGNIĘCIA

4. Użyjemy tego czasu także wtedy, kiedy chcemy powiedzieć o jakichś przeszłych osiągnięciach konkretnej osoby, albo ogólnie grup:

  • Maria has learnt how to swim.   Maria nauczyła się pływać.
  • Man has walked on the Moon.   Człowiek chodził po księżycu.
  • People has learnt how to use fire.   Ludzie nauczyli się używać ognia.

NIEDOKOŃCZONA CZYNNOŚĆ

5. Present Perfect Simple jest bardzo często używany, kiedy mówimy o jakiejś czynności, która JESZCZE się nie skończyła lub której nie wykonaliśmy.  W domyśle spodziewamy się, że ta czynność się zakończy lub spodziewaliśmy się, że tak będzie (tu bardzo często pojawia się „yet” czyli „jeszcze”):

  • You haven’t eaten your dinner yet.  Jeszcze nie skończyłeś jeść kolacji.
  • She hasn’t arrived yet.   Ona jeszcze nie przyjechała.
  • We haven’t found her phone.   Nie znaleźliśmy jej telefonu.

ZDARZENIA POWTARZAJĄCE SIĘ KILKA RAZY 

6. Używamy czasu także do mówienia o czynnościach, które w przeszłości powtarzały się kilka lub wiele razy:

  • I have tried to open the door 5 times.  Pięć razy próbowałam otworzyć drzwi.
  • They have visited her many times during the winter. Oni odwiedzali ją wiele razy w ciągu zimy.
  • I have talked to my husband twice, but he is still angry at you. Rozmawiałam z moim mężem dwa razy, ale dalej jest na ciebie zły.

UŻYCIE Z CZASOWNIKAMI STATYCZNYMI ( ich lista tutaj)

7. Możemy użyć czasu także z czasownikami statycznymi, wtedy zdanie oznacza, że coś zaczęło się w przeszłości i trwało do teraz:

  • She has been in France for two weeks. Ona była we Francji dwa tygodnie (i pewnie niedawno wróciła).
  • I have been sick for two days. Byłam chora przez dwa dni. (Teraz już jestem zdrowa).
  • I have loved him since I was 15. Kochałam go od kiedy miałam 15 lat. ( Ale już nie).

I to właściwie tyle – wiem, dużo i skomplikowane, ale ja sama jeszcze dziś trochę się nauczyłam :) , więc nie ma się czym stresować :)

Can, could, could have done- ćwiczenia z czasowników modalnych.

PDF: can,could could have done ćwiczenia 

1. Write sentences with but about what Mark can and can’t do/ Napisz zdania łącząc je za pomocą but, o , co Mark umie robić (co może robić), a czego nie umie (nie może).

 ^ – umie coś robić

x- nie umie czegoś robić

 Example/ Przykład:

 speak – German ^ French x

Mark can speak German, but he can’t speak French.

1. play – the piano x – the guitar ^

………………………………………………………………………..

2. eat – oranges x – plums ^

………………………………………………………………………..

3. write x read ^

…………………………………………………………………….

4. swim ^ drive x

…………………………………………………………………….

5. drink – beer ^ – vodka x

…………………………………………………………………….

 2. Make questions with can/ Stwórz pytania z can:

Example/ Przykład:

 Mary bought herself a new Mercedes.      (drive)     Can she drive ?

1. My baby is two months old.

(it/ walk)……………………………………………?

2. My sister wants to be a singer.

(she/sing)…………………………………………..?

3. I want to buy a new car.

(how much/you/pay)……………………………?

4. Is there anything I can do for you ?

(you/read Chinese) Well, ………………………………….?

5. I look beautifull in blue.

(you/wear black)………………………………………………?

6. We are at the top of the building now !

(you/see me)…………………………………………………..?

7. I am looking for a job.

(what/you/do)…………………………………………………………?

3. Use can, could and could …possibly with the verbs to create sentences / Ułóż pytania z can could i could …possibly, użyj słów w nawiasach:

 can- prośba nieformalna (N)

could- prośba uprzejma (U)

could you possibly – prośba bardzo uprzejma (BU)

Example/ Przykład:

(open the window) (U) ……….Could you open the window?………….

(close the door) (N) ………….Can you close the door ?……………

(drink your medicine) (BU)……….Could you possibly drink your medicine ?………

 

1. (turn the radio off) (U)…………………………………………………………..?

2. (call me) (BU)……………………………………………………………………….?

3. (stop screaming) (BU)……………………………………………………………..?

4. (wait for me) (N)……………………………………………………………………..?

5. (tell the truth) (U)…………………………………………………………………….?

6. (we meet on Friday) (N)……………………………………………………………..?

7. (I/go to bed) (N)……………………………………………………………………….?

8. (I/help/you) (N)……………………………………………………………………….?

9. (we/come to the party) (BU)…………………………………………………….?

10. (you/be there on time) (U)………………………………………………………?

11. (she/stay with me) (U)……………………………………………………………?

12. (they/stay here longer) (N)……………………………………………………..?

 3. Complete sentences with could have done / Uzupełnij zdania, używając konstrukcji could have+ III forma:

 1. Money was on the table. I…………………………..(take) it, but i didn’t. I am not a thief.

 2. She was there when I was leaving. She………(come) back with Mark, but I am not sure.

3.They ………………………………(stay) in this hotel. It looks nice. And it’s cheap.

4. I…………………………..(tell) my parents, but I decided not to tell them.

5. I don’t know what she told him. She…………………….(insult) him somehow.

6. Maria ………………………(not/ find out). It was top secret.

7. I ………………………….(eat) your chocolates, but I know you love chocolate, dear :)

8. Why are you so angry ? I……………………………………..(return) later.

9. Why is she so happy ? She ……………….(win) something on yesterdays lotery ….

10. They……………………………(not/like) this show. It’s terrible!

Odpowiedzi znajdzicie w PDF-e powyżej.

Czasownik modalny must w przeszłości- must + have + III forma.

I tak jak wszystkim modalnych czasowników, tak i MUST,  można użyć w czasie przeszłym. Takiej konstrukcji użyjemy

- kiedy chcemy powiedzieć, że coś musiało się wydarzyć w przeszłości, cały czas jednak są to przypuszczenia, więc nie mamy stuprocentowej pewności.

Must + have + III forma czasownika ( lub -ed)

  • She must have lost her bag in the train. Ona musiał zgubić torebkę w pociągu. (ale pewności nie ma…)
  • They must have heard the noise.     Oni musieli słyszeć hałas. (ale pewności nie ma…)
  • John must have been drunk. John musiał być pijany. (ale pewności nie ma)

To jeden z czasownikow modalnych, których w przeszłości uzywamy w bardzo charakterystycznych sytuacjach- kiedy jesteśmy przekonani, ze coś się stało, ale nie mamy jednak mimo wszystko stuprocentowej pewności.

Ćwiczenia znajdziecie tutaj.

czasownik modalny must have done

Can i Could w przeszłości.

kobieta ogląda owoce i napis damn i could have bought oranges czasowniki modalne

Dwóch czasowników modalnych CAN i COULD możemy także użyć w przeszłości. Czasami różnice w znaczeniu są niewielkie, ale postaram się je przedstawić.

- kiedy chcemy powiedzieć, że coś mogło się zdarzyć w przeszłości, ale nie mamy pewności, użyjemy konstrukcji:

Could + have + III forma czasownika ( lub -ed )

  • She could have stayed in this hotel- it’s cheap. Ona mogła się zatrzymać w tym hotelu, bo jest                                                                                                              tani. 
  • Mark could have seen us together yesterday. Mark mógł nas razem widzieć wczoraj.
  • They could have told the police. Oni mogli powiedzieć policji.

- kiedy podmiotem w zdaniu będzie „ja”, takie zdanie będzie oznaczać, że coś mogłem zrobić w przeszłości, ale tego nie zrobiłem

  • I could have stayed here, by I didn’t. Mogłem tu zostać, ale nie zostałem.
  • I could have saved her. Mogłem ją uratowąć, ale nie uratowałem.
  • I could have been more carefull. Mogłem być bardziej ostrożny, ale nie byłem. 

- kiedy chcemy powiedzieć, że ktoś nie mógł czegoś zrobić w przeszłości- MAMY PRAWIE 100% PEWNOŚĆ- wtedy użyjemy zaprzeczenia:

Could / Can  + not + have + III forma czasownika ( lub -ed)

  • She can’t have stayed in this hotel. It’s ugly ! Ona nie mogła się zatrzymać w tym hotelu- jest                                                                                                             obrzydliwy !
  • They couldn’t have stolen the money. They’re our friends !  Oni nie mogli ukraść tych pieniędzy- są naszymi przyjaciółmi !
  • My holidays couldn’t have been better ! It was great !  Moje wakacje nie mogły być lepsze- były wspaniałe !

Różnice jak widzicie są niewielkie, ale te trzy sytuacje są najbardziej charakterystyczne. Czasami możliwości użycia jest kilka i pozostaje nam już tylko liczyć na intuicję :)

May / might + have + III forma- czasowniki modalne w przeszłości.

Obydwa czasowniki modalne: i MIGHT i MAY mogą być również użyte w przeszłości.

- mówimy o czymś w przeszłości, co mogło się wydarzyć- ale nie mamy pewności.

Might / May + have + III forma czasownika ( lub z -ed )

  • She might have left two days ago.  Ona mogła wyjechać dwa dni temu. (ale nie ma pewności)
  • I may have lost my bag in the train.  Mogłam zgubić swoją torebkę w pociągu.
  • They might have stoped here. Oni mogli się zatrzymać tutaj. 

Zdania te inaczej można by sformułować: być może ona wyjechała dwa dni temu, być może zgubiłam torebkę w pociągu, być może oni się tu zatrzymali- nigdy nie mamy pewności.

dziewczyna się zastanawia i napis i might have lost my bag in the train.

Czasownik should w przeszłości- should + have + III forma

Właściwie wszystkie czasowniki modalne mogą być używane w przeszłości. Są jednak wyjątkowe i rządzą się swoimi prawami. Jeśli chcemy ich używać w czasie przeszłym, musimy się posługiwać specjalną konstrukcją.

SHOULD + HAVE + DONE

Możemy użyć should w przeszłości

- kiedy chcemy powiedzieć, że ktoś powinien być coś zrobić, ale tego nie zrobił

Takie zdanie zbudujemy według następującego schematu:

Podmiot + should + have + III forma czasownika (lub z -ed)

  • You should have told me!   Powinieneś był mi powiedzieć. ( Ktoś jednak nie powiedział)
  • They should have stayed at home. Powinni byli zostać w domu.
  • She should have worked harder. Ona powinna była pracować ciężej.

- kiedy chcemy powiedzieć, że ktoś nie powinien był robić czegoś, co już zrobił.

Podmiot + should + not+ have + III firma czasownika ( lub z -ed)

  • You shouldn’t have left her. Nie powinieneś był jej zostawiać.
  • They shouldn’t have stolen that car. Oni nie powinni byli kraść tamtego auta.
  • Tom shouldn’t have told my mom.  Tom nie powinien był mówić mojej mamie.

I to już właściwie wszystko.

smutny chłopak i napis i shouldn't have told my mom